Prawne Aspekty

03.08.2010 r.

PRAWNE ASPEKTY OBOWIĄZKÓW GMINY W ZAKRESIE DOSTARCZANIA LOKALI SOCJALNYCH.

 

Problem niedostarczania lokali socjalnych dla rodzin z wyrokiem eksmisyjnym, to problem wielu polskich miast i właścicieli budynków z lokalami mieszkalnymi,
w których rodziny te mieszkają. Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej jaką jest gmina -  w tym dostarczanie lokali socjalnych należy do ustawowego obowiązku gmin.

 

Według sędziego Trybunału Konstytucyjnego Marii Gintowt-Jankowicz – sędziego sprawozdawczy w sprawie rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny, wykonanie tego obowiązku powinno polegać na takim gospodarowaniu, odtwarzaniu i powiększaniu zasobu lokali komunalnych, aby w konsekwencji doszło do zaspokojenia potrzeb gminy. Czy tak się dzieje w kraju? Należy wątpić. Czy tak się dzieje u nas w Żyrardowie? Wydaje się że nie. Wszyscy mamy świadomość ciągłego ubytku mieszkaniowego zasobu komunalnego, który albo ulega degradacji i podlega rozbiórce, albo jest wyprzedawany przy znacznych (95%) bonifikatach,  bo wtedy jego utrzymanie przestaje być kłopotem dotychczasowego właściciela, czyli gminy. Niestety w miejsce to nie przybywa  nic nowego
i pula mieszkań przeznaczonych na cele socjalne stale się kurczy.

Odwrotnie zaś dzieje się z zapotrzebowaniem na lokale socjalne, ono stale rośnie. Przemiany gospodarcze, wolny rynek i bezrobocie dotykają znacznej grupy naszych mieszkańców, spółdzielców. Dług w opłatach za lokale stale narasta, poza chwilowym spadkiem wywołanym akcją przekształceń prawa z lokatorskiego w odrębną własność. Osoby długotrwale nie płacące czynszu są pozbawiane członkostwa w Spółdzielni, a tym samym tytułu do zajmowanego lokalu. W ich sprawach Sąd orzeka wyroki o eksmisję z lokalu.
Co najmniej połowa wyroków eksmisyjnych to wskazania przeprowadzki do lokali socjalnych, których wielkość musi spełniać wymogi ustawowe, uwzględniające stan osobowy eksmitowanej rodziny.

Nie trzeba przypominać jak ważne dla Spółdzielni jest przesiedlenie uciążliwego dłużnika. Jego zwolniony lokal może być sprzedany, a z uzyskanych środków które otrzymuje dłużnik, spółdzielnia odbiera sobie swoje należności, pomniejszając ogólny poziom zadłużenia.
W naszej Spółdzielni grupa dłużników z wyrokami eksmisji do lokalu socjalnego to około 20 rodzin oczekujących na takie lokale. Tymczasem oferta od gminy to średnio 1- 2 lokale rocznie. Oczywiście po stronie gminy mogą wystąpić przeszkody obiektywne uniemożliwiające dostarczanie lokali. Tak się zresztą dzieje od wielu lat, w czasie których dług rodzin przewidzianych do eksmisji nadal narasta. Co zatem ma robić właściciel lokalu, spółdzielnia mieszkaniowa, by zatrzymać to narastanie?

  • Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego , jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowania od gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 z późn. zmianami.

Ten zapis ustawowy nie był jednak praktycznie wykorzystywany, gminy go ignorowały nie czując się winne sytuacji, sądy w jego ocenie nie były jednoznaczne, a właściciele wstrzymywali się z pozwami wobec gminy.

Dopiero wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2010r. w sprawie sygn. akt P/08, który badał konstytucyjność tego przepisu przywrócił jego praktyczne stosowanie.

W swoim orzeczeniu TK stwierdził, że możliwość dochodzenia od gminy odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego nie jest uzależniona od konieczności wykazania winy w działaniu gminy.

Gmina ponosi zatem odpowiedzialność za szkody w rozumieniu art. 361 § 2 Kodeksu Cywilnego. Odpowiedzialność na tej podstawie obejmuje całą szkodę pozostającą
w normalnym związku przyczynowym z zaniechaniem wypełnienia obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego osobie do tego uprawnionej. Według Sędzi M. Gintowt- Jankowicz komentującej uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nałożony na gminy obowiązek zapłaty odszkodowania nie jest wcale nowym zadaniem gminy,
a jedynie konsekwencją zaniechania wykonania zadania własnego, jakim jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej – w tym dostarczenie lokali socjalnych. W spółdzielniach mieszkaniowych na dochodzoną kwotę odszkodowania składa się kwota czynszu za lokal, która powinna odpowiadać rynkowej cenie wysokości czynszu, który spółdzielnia mogłaby otrzymywać z tytułu najmu tego lokali. Kwota winna uwzględniać naliczenia od momentu złożenia w gminie stosownego wyroku eksmisyjnego do lokalu socjalnego. W oparciu o zapisy ustawy potwierdzone orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 10 kwietnia 2010r. Żyrardowska Spółdzielnia Mieszkaniowa skierowała do Sądu wniosek w pierwszych 6-ciu sprawach o odszkodowanie od gminy i uzyskała wyrok zasądzający kwotę ponad 35 tys. zł. W ślad za tym pozwem pójdą kolejne pozwy w sprawach, w których przydział lokalu socjalnego przeciąga się nadmiernie. Mamy przy tym nadzieję, że takie postępowanie Spółdzielni nie popsuje jej relacji z gminą. Jak orzekł Trybunał Konstytucyjny nie jest konieczne wykazywanie winy gminy, że nie ma wolnych lokali na cele socjalne, o które zgodnie
z prawem i z troską o finanse Spółdzielni zabiega jej kierownictwo. I tego się trzymajmy.

 

Zarząd ŻSM

 

 

Kontakt

 

Żyrardowska Spółdzielnia Mieszkaniowa

96-300 Żyrardów

ul. Środkowa 35

 

tel. +48 46 855 30 41

tel. +48 46 855 30 42

fax. / tel. +48 46 855 49 54

 

e-mail sekretariat@zsm.net.pl

 

Dział Techniczny

e-mail techniczny@zsm.net.pl

 

Administracja os.

"Wschód - Teklin - Piękna"

tel. +48 46 855 46 92

tel./fax +48 46 855 75 92

 

Administracja os.

"Żeromskiego - Sikorskiego - Batorego - Centrum - Radziejowska - Słoneczna - Kościuszki"

tel. +48 46 855 30 53

tel./fax +48 46 855 43 70

 

Osiedlowy Dom Kultury

tel./fax +48 46 855 16 56

e-mail odkinfotv@gmail.com

 

Klub "Koliber"

tel. +48 46 855 75 60

e-mail klubkoliber@poczta.onet.pl 

 

Klub Kultury Fizycznej

tel. +48 46 855 98 77

Rachunki Bankowe

Redakcja serwisu