Skrzydlaci sąsiedzi

11.09.2012 r.

NASI SKRZYDLACI SĄSIEDZI

Problemy jakie przy tegorocznej termomodernizacji dwóch spółdzielczych budynków na os. Żeromskiego stworzyły nam ptaki, opóźniły o trzy miesiące wykonanie prac. Musieliśmy poczekać aż stanowiska lęgowe jakie w nich ptaki utworzyły, zostaną przez nie opróżnione.

Ptaki są częścią przyrody i ożywiają kamienny krajobraz miasta. Niektóre, jak szpaki
i sikorki umilają nam życie swoim śpiewem. Szybujące jerzyki, czy jaskółki budzą zainteresowanie dorosłych i dzieci. Przez wielu ludzi, szczególnie starszych, ptaki w mieście otaczane są opieką i dokarmiane. Są nam potrzebne nie tylko ze względu na swoją urodę
i zachowanie budzące sympatię, ale i dlatego, że skutecznie eliminują dokuczliwe owady. Są gatunki ptaków, które dobrze czują się w pobliżu naszych domów. Ptaki te pierwotnie gnieździły się w dziuplach drzew lub w zagłębieniach skał. To człowiek przez urbanizację zmienił ich środowisko, do czego niektóre z nich przystosowały się.

W naszych budynkach gniazdują gołębie miejskie, wróble domowe i mazurki, kawki, jerzyki, szpaki, sikorki, jaskółki oknówki. Do niedawna nie było większych konfliktów między człowiekiem i tymi ptakami. Pojawiły się z chwilą modernizacji budynków a głównie za sprawą ich ocieplania.

Najczęstsze miejsca zamieszkiwania ptaków w mieście.

Stałym „mieszkaniem” przez cały rok nasze budynki są jedynie dla gołębia miejskiego. Tu znajduje on schronienie, tu nocuje i tu zakłada gniazdo. Gołębie najchętniej zamieszkują  duże wnętrza z szerokim dostępem, głównie strychy z otwartymi okienkami
a także stropodachy z otworami o średnicy powyżej 10 cm.

Pozostałe z wymienionych gatunków ptaków są tylko „gośćmi” w naszych domach na czas lęgów, a więc od wiosny do wczesnego lata. Ważnym wymogiem jakie te ptaki stawiają przed swoim „mieszkaniem” jest średnica otworu wlotowego, znacznie mniejsza niż dla gołębia. Dla wróbli wystarczy otwór wentylacyjny stropodachu o średnicy 4÷6 cm, a także szczeliny pod rynnami i parapetami. Również jerzykom wystarczy dostęp do stropodachów o średnicy 4÷6 cm. Szpaki gnieżdżą się nie tylko w budkach lęgowych, ale i w stropodachach z otworem wlotowym 5÷8 cm. Sikorki natomiast zakładają swoje gniazda w podokiennych otworach wentylacyjnych, a jaskółki oknówki samodzielnie budują swoje gniazda z błota i śliny we wnękach okiennych lub pod balkonami.

Kawki, które do niedawna najchętniej gnieździły się w kominach teraz wybierają stropodachy i inne wnętrza o otworze wlotowym powyżej 8 cm.

Takie ptaki, jak: wrona, sroka, gawron, sierpówka nie gnieżdżą się w budynkach a pustułka (sokół) jest w krajobrazie miasta rzadkim ptakiem i nie stwarza większych problemów.

Ptaki najbardziej uciążliwe

Są to niewątpliwie gołębie miejskie. Jest ich najwięcej w mieście, są najmniej płochliwe, a co najważniejsze są głównymi sprawcami zanieczyszczeń. Brudzą nie tylko przy swoich gniazdach, ale wszędzie tam gdzie przebywają.

Brudzą też jaskółki oknówki. Inne omawiane gatunki wynoszą z gniazd odchody swoich piskląt. Sprawcami zatykania otworów wentylacyjnych są kawki, ale w nowoczesnych budynkach zdarza się to coraz rzadziej.

 

Sposoby zmniejszania uciążliwości

Realizując te działania należy pamiętać w pierwszej kolejności, że nie możemy naszym skrzydlatym przyjaciołom szkodzić, bo są częścią naszego świata, jak drzewa, zielona trawa i słońce. Są nieraz kłopotliwe ale wzbogacają nasze życie, budzą uczucia wyższego rzędu. Zazdrościmy im przecież swobodnego latania. Możemy jednak skutecznie ograniczać negatywne skutki ich sąsiedztwa. I tak:

1/ Przykre skutki obecności gołębi można ograniczyć przez zamykanie (kratowanie), ale nie w okresie lęgowym, otworów o średnicy większej niż 10 cm, prowadzących do miejsc ich gniazdowania. W ten sposób nie utrudniamy dostępu do tych miejsc ptakom, które dbają
o czystość swoich gniazd, a więc wróblom, jerzykom, szpakom, sikorkom. Balkony i inne miejsca można chronić przed gołębiami siatką „przeciw ptakom”, która dostępna jest w sklepach ogrodniczych. Nie powinno się też dokarmiać gołębi tam, skąd chcemy się ich pozbyć.

2/ Gniazda kawek, które zatykają czynne otwory kominowe i wentylacyjne powinny być usuwane, a otwory kratowane, ale nie wtedy gdy odbywają się lęgi.

W nowych budynkach otwory te najczęściej są kratowane, u nas w ŻSM robi się to sukcesywnie po przeglądach dozorowych tych instalacji.

3/ Jaskółki oknówki. Ich gniazda nad oknami nie przez wszystkich, którzy z nimi sąsiadują są tolerowane. Jeżeli jednak ktoś chce mieć w sąsiedztwie te sympatyczne ptaki to może łatwo zapobiec zanieczyszczeniom, umieszczając pod gniazdem półeczkę na czas gdy w gnieździe są pisklęta (maj-sierpień). Jeśli ktoś nie chce mieć tych ptaków, powinien je odpędzić wiosną, gdy przystępują one do budowy gniazda.

--------------------------------

Przepisy prawne, które wstrzymały nasze tegoroczne prace ociepleniowe, biorą w całkowitą ochronę wszystkie omawiane w tekście gatunki ptaków. Nie wolno więc niszczyć lęgów ptaków gnieżdżących się w budynkach, naprzykład przez zamknięcie dostępu do stropodachów w czasie lęgów. Nie wolno też płoszyć ich w okresie kiedy wychowują młode przez prowadzenie prac remontowych w bezpośrednim sąsiedztwie gniazd.

Modernizacja budynków nie powinna pozbawiać ptaków ich dotychczasowych miejsc lęgowych. W szczególności dotyczy to otworów o średnicy mniejszej niż 10 cm, eliminujących gołębie.

Natomiast inne ptaki, jak : wróble, jerzyki, szpaki, sikorki będą mogły w stropodachach z takimi otworami zakładać gniazda i wychowywać młode.

Ewentualną utratę miejsc lęgowych powinno się rekompensować urządzaniem miejsc zastępczych. Mogą to być tradycyjne skrzynki lub specjalne pustaki w ścianach budynków. Pamiętajmy, że ptaki to nasi mali, skrzydlaci sąsiedzi.

 

Marian Rusinowski

Ps. Tekst stanowi wybrane fragmenty z wypowiedzi

Prof. Macieja Luniaka z Muzeum i Instytutu Zoologii PAN.

 

Kontakt

 

Żyrardowska Spółdzielnia Mieszkaniowa

96-300 Żyrardów

ul. Środkowa 35

 

tel. +48 46 855 30 41

tel. +48 46 855 30 42

fax. / tel. +48 46 855 49 54

 

e-mail sekretariat@zsm.net.pl

 

Dział Techniczny

e-mail techniczny@zsm.net.pl

 

Administracja os.

"Wschód - Teklin - Piękna"

tel. +48 46 855 46 92

tel./fax +48 46 855 75 92

 

Administracja os.

"Żeromskiego - Sikorskiego - Batorego - Centrum - Radziejowska - Słoneczna - Kościuszki"

tel. +48 46 855 30 53

tel./fax +48 46 855 43 70

 

Osiedlowy Dom Kultury

tel./fax +48 46 855 16 56

e-mail odkinfotv@gmail.com

 

Klub "Koliber"

tel. +48 46 855 75 60

e-mail klubkoliber@poczta.onet.pl 

 

Klub Kultury Fizycznej

tel. +48 46 855 98 77

Rachunki Bankowe

Redakcja serwisu