14.08.2018 r.

KIEDY KONSTYTUCJA R.P. UWZGLĘDNI W SWOICH ZAPISACH SPÓŁDZIELCZOŚĆ POLSKĄ ?

            Spółdzielczość to dzisiaj bardzo ważny segment polskiej gospodarki, który podobnie jak to ma miejsce w wielu krajach zachodnich, z uwagi na cel jakiemu służy – ochronę zrzeszonych w spółdzielniach członków, a nie maksymalizację zysków - powinien zostać uwzględniony w przepisach ustawy zasadniczej.

            Szczególny charakter spółdzielni został w sposób wyraźny potwierdzony przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który podkreślił, że spółdzielnie działają zgodnie ze specyficznymi zasadami odróżniającymi je od innych podmiotów gospodarczych. Powyższe znalazło się także w rozporządzeniu Rady Unii Europejskiej w sprawie statutu spółdzielni europejskiej (z dn. 22 lipca 2013 r.)

            Orzeczenie to oraz regulacje prawa Unii Europejskiej nie gwarantują jednak polskim spółdzielniom żadnej ochrony przed niekorzystnymi dla nich działaniami polskiego ustawodawcy.

            Dlatego w ocenie krajowych organizacji spółdzielczych, w tym Związku Rewizyjnego Spółdzielni Mieszkaniowych RP, którego członkiem jest nasza spółdzielnia, niezbędne jest zagwarantowanie tych praw dla spółdzielni w polskiej ustawie zasadniczej, którą jest Konstytucja RP.

            W wielu konstytucjach krajów europejskich między innymi w Konstytucji Włoch, Hiszpanii, Grecji, Malty, Bułgarii oraz Portugalii zapisano szczególną rolę oraz społeczne funkcje spółdzielczości.

            Za przykład można wskazć art. 45 Konstytucji Włoch, zgodnie z którym „republika uznaje społeczną funkcję spółdzielczości o charakterze samopomocowym, nie mającej na celu prywatnej spekulacji. Ustawa wspiera spółdzielczość i wspomaga jej rozwój stosownymi środkami i zapewnia, przy użyciu stosownych środków kontroli, jej charakter i cele”, czy art. 129 ust. 2 z Konstytucji Hiszpanii, w świetle którego „władze publiczne wspierają skutecznie różne formy uczestnictwa w przedsiębiorstwie
i sprzyjają, poprzez odpowiednie ustawodawstwo, rozwojowi zrzeszeń spółdzielczych”.

            W Konstytucji Grecji w art. 12 ust. 5 i 6 widnieje zapis, „spółdzielnie rolnicze
i miejskie wszelkiego rodzaju są zarządzane przez samorząd, stosownie do postanowień ustawowych i statutów tych spółdzielni, przy poparciu i opiece państwa zobowiązanego sprzyjać ich rozwojowi. Na mocy ustawy można tworzyć spółdzielnie z obowiązkowym udziałem, mające na celu użyteczność lub interes publiczny bądź wspólne użytkowanie terenów rolnych lub każdego innego źródła bogactwa pod warunkiem, że będzie zapewnione równe traktowanie i rozwój „.

            Konstytucja Malty w art. 20 zawiera postanowienie, zgodnie z którym „ państwo uznaje społeczną funkcję spółdzielni i popiera ich rozwój”.

            Konstytucja Bułgarii w art. 19 ust. 4 zwraca uwagę, że „ ustawa określa warunki zakładania spółdzielni i innych form zrzeszania się obywateli oraz osób prawnych w celu osiągnięcia postępu gospodarczego i społecznego”.

            Portugalska Konstytucja w art. 85 ust. 1.2 również podkreśla, iż „państwo popiera
i wspomaga zakładanie i działalność spółdzielni. Ustawa określa przywileje podatkowe
i finansowe przysługujące spółdzielniom, oraz zapewnia najbardziej korzystne warunki otrzymywania kredytów i pomocy technicznej”.

------------------

            Tymczasem Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r, całkowicie pomija spółdzielczość w swych zapisach, co w konsekwencji nie gwarantuje spółdzielniom oraz ich członkom, że ich prawa będą dostatecznie chronione, a ich specyfika będzie uwzględniona, przy okazji zmian w przepisach prawa.

            Brak takich gwarancji konstytucyjnych spowodował w ostatnich 10-ciu latach, że przekładane w Parlamencie polskim projekty aktów normatywnych szkodzących ewidentnie spółdzielczości – były uchwalane z pominięciem stanowiska środowiska spółdzielczego
i były niezgodne z Międzynarodowymi Zasadami Spółdzielczymi, czy z zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz wolnego, konkurencyjnego rynku.

            Zmiany te pozbawiły spółdzielnie majątków, pozwalały na przejęcie majątku spółdzielczego, który był wypracowywany przez kilka pokoleń spółdzielców – przez grupki kilku czy kilkunastu z nich.

            Do spółdzielczych budynków wprowadzono prawo odrębnej własności lokali, wyprowadzające je ze spółdzielni i zezwalające na odebranie im majątku i przekazanie powstałym wspólnotom.

            Ostatnio zaś (ustawa o sm z 20 lipca 2017 r.), którą przyjęto jako nowelizację ustawy spółdzielczej stoi w sprzeczności z głównymi postulatami Międzynarodowego Związku Spółdzielczego. Ustawa ta zrywa bowiem z zasadą dobrowolności i otwartości spółdzielni na nowych członków itp.

----------------------

            Dlatego w związku z ogłoszoną w 2017 r. przez Pana Prezydenta RP zapowiedzią przeprowadzania referendum w sprawie zmiany Konstytucji RP. Związek Rewizyjny SM RP przedstawił propozycje zmiany ustawy zasadniczej, które uwzględniały tę szczególną rolę oraz społeczną funkcję spółdzielczości.

            Kancelaria RP w piśmie z dnia 29 grudnia 2017 r. przychyliła się do wniosku Związku Rewizyjnego w sprawie potrzeby współpracy na rzecz uwzględnienia w projekcie nowej Konstytucji RP szczególnej roli oraz społecznych funkcji spółdzielczości.

            Niestety w 11-u pytaniach referendalnych jakie Pan Prezydent skierował do Senatu
w sprawie zmian do Konstytucji RP, wątku spółdzielczego nie dostrzegliśmy. Co senat RP zrobił z prezydencką inicjatywą, też już wiemy. Widać, że autor propozycji zmian do Konstytucji nie tylko niewiele może, ale też nie wszystko chce zrobić, z tego co obiecał.

Zarząd ŻSM

 

Kontakt

 

Żyrardowska Spółdzielnia Mieszkaniowa

96-300 Żyrardów

ul. Środkowa 35

 

tel. +48 46 855 30 41

tel. +48 46 855 30 42

fax. / tel. +48 46 855 49 54

 

e-mail sekretariat@zsm.net.pl

 

Dział Techniczny

e-mail techniczny@zsm.net.pl

 

Administracja os.

"Wschód - Teklin - Piękna"

tel. +48 46 855 46 92

tel./fax +48 46 855 75 92

 

Administracja os.

"Żeromskiego - Sikorskiego - Batorego - Centrum - Radziejowska - Słoneczna - Kościuszki"

tel. +48 46 855 30 53

tel./fax +48 46 855 43 70

 

Osiedlowy Dom Kultury

tel./fax +48 46 855 16 56

e-mail odkinfotv@gmail.com

 

Klub "Koliber"

tel. +48 46 855 75 60

e-mail klubkoliber@poczta.onet.pl 

 

Klub Kultury Fizycznej

tel. +48 46 855 98 77

Rachunki Bankowe

Redakcja serwisu